PFAS in bier: tot 27 microgram TFA per liter
Zaterdagmiddag, de kolen zijn bijna wit en iemand trekt het eerste krat open. Pils, wat speciaalbier, twee flesjes 0.0 voor wie nog moet rijden. Sinds vanochtend weet je dat er in elk van die flesjes PFAS kan zitten.
Greenpeace Nederland liet twaalf bieren van Heineken, Hertog Jan, Bavaria, Amstel en Grolsch testen. In alle twaalf zat trifluorazijnzuur (TFA), de kleinste soort PFAS. Dat staat in het persbericht van 1 oktober en het rapport “PFAS in ons bier” dat erbij hoort.
PFAS in bier: zo hoog was de meting per merk
De bieren zijn op 13 juli gekocht bij één Albert Heijn in Apeldoorn. Het Duitse lab TZW in Karlsruhe deed de metingen. Twintig langere PFAS-soorten zaten in alle monsters onder de meetgrens van 0,1 microgram per liter. TFA niet: dat varieerde van 5,3 tot 27 microgram per liter, met een gemiddelde van 10,0.
Kijk even naar de bovenkant en de onderkant van die lijst. De vijf pilsjes liggen dicht bij elkaar, tussen 6,3 en 7,8. De drie hoogste waarden zijn alle drie tarwebier: Grolsch Puur Weizen (27), Heineken Witpils (16) en Grolsch Puur Weizen 0.0 (16). Toeval kan het zijn. Het rapport zegt zelf dat de groepen te klein zijn om verschillen tussen soorten als patroon te lezen.
En onderaan: de meetgrens voor TFA lag op 5 microgram per liter. Hertog Jan 0.0 (5,3) en Hertog Jan Grand Prestige (5,8) zitten daar net boven.
Is één biertje erg?
Greenpeace rekent het zelf uit. Bij 0,2 liter bier per dag met 10 microgram TFA per liter krijg je 2 microgram TFA binnen. Het RIVM telt TFA 500 keer lichter dan de bekende PFAS-soort PFOA. Dan is het 4 nanogram “PFOA-equivalent” per dag, ongeveer 9 procent van wat de Europese voedselautoriteit EFSA als veilige inname ziet voor een volwassene van 70 kilo.
Een bbq is geen gemiddelde dag. Zo ziet dezelfde som eruit met de getallen uit de tabel:
| Situatie | TFA binnen |
|---|---|
| 0,2 liter per dag, gemiddeld 10 microgram per liter (Greenpeace) | 2 microgram |
| Bbq-middag: 4 glazen pils van 0,3 liter, gemiddeld 6,96 microgram per liter | Ongeveer 8,4 microgram |
| Zelfde middag met Grolsch Puur Weizen (27 microgram per liter) | Ongeveer 32,4 microgram |
| 2 liter kraanwater precies op de RIVM-richtwaarde van 2,2 microgram per liter | 4,4 microgram |
De tussenstap: liters keer microgram per liter. Het pilsgemiddelde van 6,96 is (6,3 + 6,9 + 6,8 + 7,8 + 7) gedeeld door vijf. Omgerekend met de RIVM-factor van 0,002 is die bbq-middag met pils ongeveer 17 nanogram PFOA-equivalent. De EFSA-grens is 4,4 nanogram per kilo per week, voor 70 kilo dus 308 nanogram per week. Die middag is ruim 5 procent daarvan.
Het probleem zit bij de bron, niet in je krat
Greenpeace heeft hier een punt dat verder gaat dan bier. TFA breekt bijna niet af en komt via het milieu in water, graan en dus ook in bier. Een brouwer kan er weinig aan doen. Het RIVM legde in 2023 al een strenge richtwaarde voor drinkwater vast, en het Europese chemicaliënagentschap ECHA kreeg in juni 2026 het advies om TFA in te delen als schadelijk voor de voortplanting, staat in het rapport. Dat de stof nu ook in een gewoon blikje pils opduikt, laat zien hoe ver hij al rondgaat.
Bier laten staan lost dat niet op. PFAS zit volgens het RIVM ook in onder meer drinkwater, groente en graanproducten. Wie iets wil veranderen, moet bij de uitstoot en de PFAS-bestrijdingsmiddelen zijn waar TFA uit ontstaat.
Per liter vergelijken met kraanwater maakt het groter dan het is
Greenpeace legt de bierwaarden in het persbericht naast de RIVM-richtwaarde voor kraanwater en zegt dat ze daar “ruim boven” zitten. Per liter klopt dat. Maar die richtwaarde is gemaakt voor een product dat je elke dag in liters drinkt. Het eigen rekenwerk van Greenpeace komt uit op 9 procent van een veilige inname. Dat is een stuk minder spannend dan “ruim boven de norm”, en het staat in hetzelfde rapport.
Ook de steekproef is dun. Greenpeace zegt dat netjes in het hoofdstuk over beperkingen, maar in het persbericht staat het niet:
- Twaalf monsters, één per bier, uit één Albert Heijn op één dag.
- Vijf grote merken, geen kleine brouwerijen en geen importbier.
- Geen meerdere batches van hetzelfde bier, dus geen herhaling.
- Verschillen tussen pils, speciaalbier en 0.0 mogen volgens het rapport niet als patroon gelezen worden.
Eén vraag aan je brouwer
Volgens de wet is een levensmiddelenbedrijf zelf verantwoordelijk voor de veiligheid van wat het verkoopt; de NVWA houdt toezicht. Stuur je favoriete brouwer dus deze week één mailtje: meten jullie TFA in je bier en in je brouwwater, en zo ja, wat komt eruit? Een brouwer die dat weet en deelt, heeft zijn grondstoffen beter op orde dan een merk dat zwijgt.
Bier gaat bij ons ook de pan in, in een marinade of bij low and slow op de rooster. Of verhitten iets met TFA doet, zegt het rapport niet, dus daar beweren we ook niets over. Voor de rest van je menu, van vlees voor de bbq tot de bbq recepten met groente, verandert er niets. Meer over grillen zonder gedoe vind je op bbq forum, bij de bbq technieken.
De volgende meting die ertoe doet, is er een met meer batches en met het brouwwater erbij. Pas dan valt te zien of tarwebier echt hoger zit, of dat Grolsch Puur Weizen op 13 juli in Apeldoorn gewoon een uitschieter was.